Pod koniec lutego 2013 uległy zmianie przepisy ustawy Prawo Zamówień Publicznych oraz ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi. Uchwalone w październiku 2012 poprawki mają na celu dostosowanie polskiego prawa do dyrektyw Unii Europejskiej oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
Definicje
Najważniejsze zmiany związane są z udzielaniem zamówień w zakresie obronności, jednak jest to dziedzina, która nie dotyczy wielu wykonawców. Znacznie więcej przedsiębiorców powinno zainteresować się zmianami definicji robót budowlanych oraz obiektu budowlanego. Dotychczas znajdowały się one w prawie budowlanym, od lutego 2013 są częścią ustawy PZP i to nią należy się kierować przy określaniu zamówień w trybie przewidzianym w PZP.
Roboty budowlane definiowane są jako „wykonanie albo zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 2c lub obiektu budowlanego, a także realizacje obiektu budowlanego, za pomocą dowolnych środków, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego” (art. 2 ust. 8 PZP). Oznacza to, że również wykonanie projektu może zostać włączone do zamówienia dotyczącego robót budowlanych i uznane za jego część. Szczegółowy wykaz robót które mogą być uznane za roboty budowlane zawiera znowelizowane Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2012r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1372).
Zmianie uległo również rozumienie obiektu budowlanego (art. 2 ust. 5d PZP). Od nowelizacji definiowany jest on jako samodzielny obiekt, który spełnia funkcję gospodarczą lub techniczną. Musi być to wynik całości robót budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii (lądowej lub wodnej).
Wraz z wprowadzeniem definicji robót budowlanych i obiektu budowlanego do PZP, zmieniono również tzw. progi unijne – wartości zamówień, od których zamawiający ma obowiązek publikowania informacji o ogłoszeniu w dziennikach urzędowych UE. Od lutego 2013 roku jest to kwota 5.000.000 euro dla każdych robót budowlanych.
Wymagania wobec wykonawcy
Zmiany w ustawie PZP dotyczą również sposobu wyboru wykonawcy. Z powodu coraz liczniejszych problemów z wiarygodnością wybranych w ramach postępowania wykonawców, ustawodawca zdecydował się wprowadzić mechanizmy, które pozwolą zminimalizować ryzyko nie wywiązania się przez wybranego przedsiębiorcę z podjętych zobowiązań. Zostały one zapisane w art. 22. ust. 5 PZP, dając zamawiającemu możliwość oceniania również rzetelności, kwalifikacji, efektywności i doświadczenia firm startujących w przetargu. Możliwość ta dotyczy wszystkich zamówień, które obejmują swoim zakresem usługi lub roboty budowlane oraz dostawy wymagające wykonania prac dotyczących rozmieszczenia lub instalacji. Jest to przykładowy katalog kryteriów dodatkowych. Zgodnie z prawem, zamawiający może oceniać również inne cechy wykonawcy, które w jego opinii mają zabezpieczyć rzetelne i terminowe wykonanie zamówienia.
Wykluczenie wykonawcy z postępowania – nowe przesłanki
Nowelizacji uległ również art. 24 ust. 1 pkt. 1 PZP, rozszerzając przyczyny wykluczenia z postępowania oraz ustalając nowy próg szkody (5% wartości zamówienia), który jest podstawą do takiego wykluczenia. Zgodnie z nim wyłączeniu z postępowania podlegają ci wykonawcy, którzy „wyrządzili szkodę, nie wykonując zamówienia lub wykonując je nienależycie, lub zostali zobowiązani do zapłaty kary umownej, jeżeli szkoda ta lub obowiązek zapłaty kary umownej wynosiły nie mniej niż 5% wartości realizowanego zamówienia i zostały stwierdzone orzeczeniem sądu, które uprawomocniło się w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania”. Dla przedsiębiorców oznacza to, że każde poprzednie zamówienie, w którym naliczone zostały kary umowne w określonej wysokości może przez kolejne lata wpływać na możliwość ich udziału w procesie przyznawania zamówień publicznych.
Drugą z przesłanek wykluczenia przedsiębiorcy z udziału w postępowaniu jest tzw. zmowa wykonawców (art. 24. ust. 2 pkt. 5 PZP). Dotyczy ona firm, które należą do wspólnej grupy kapitałowej, ale składają odrębną ofertę. Takie działanie może być traktowane jako czyn nieuczciwej konkurencji i skutkować wykluczeniem z postępowania, jeżeli wykonawcy nie udowodnią, że nie ma między nimi powiązań. Ocena istnienia (lub nieistnienia) związków między firmami, które mogłyby naruszać zasadę uczciwej konkurencji należy do zamawiającego i podejmowana jest na podstawie wyjaśnień złożonych przez wykonawców.
Dialog techniczny
Art. 31a, 31b i 31c opisują instytucję dialogu technicznego, którego celem jest umożliwienie zamawiającemu zapoznania się z nowinkami technicznymi i rozwiązaniami, które są już dostępne na rynku, ale o których może on jeszcze nie wiedzieć. Dialog techniczny polega na skonsultowaniu przedmiotu zamówienia z wykonawcami, jeszcze na etapie przygotowania zamówienia do publikacji. Obowiązkiem zamawiającego jest zadbanie o to, by był on prowadzony w warunkach uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wszystkich wykonawców. Informację o zamiarze przeprowadzenia konsultacji zamawiający powinien opublikować na swojej stronie internetowej, umożliwiając zapoznanie się z nią wszystkim zainteresowanym firmom. Od działań zamawiającego prowadzonych w trakcie dialogu i sposobu samego prowadzenia konsultacji nie przysługuje odwołanie.